Trong những thời điểm quan trọng của đời sống chính trị đất nước, đặc biệt là trước mỗi kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị lại gia tăng các hoạt động chống phá, tung ra nhiều luận điệu xuyên tạc nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với cuộc bầu cử. Chúng rêu rao rằng “Đảng can thiệp vào bầu cử”, “bầu cử ở Việt Nam không thực chất”, hoặc đòi “tách Đảng ra khỏi quá trình bầu cử”…
Những luận điệu này thực chất nhằm mục tiêu sâu xa là phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội, từ đó thúc đẩy “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập”, làm suy yếu hệ thống chính trị và gây mất ổn định đất nước. Do đó, việc nhận diện và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị và của mỗi cán bộ, đảng viên, công dân.
1. Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với bầu cử là yêu cầu khách quan của chế độ chính trị ở Việt Nam
Trong khoa học chính trị Mác – Lênin, vấn đề chính quyền nhà nước và sự lãnh đạo của đảng cách mạng luôn gắn bó chặt chẽ với nhau. Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, giai cấp công nhân muốn thực hiện quyền lực chính trị của mình phải thông qua đội tiên phong – tức chính đảng của giai cấp công nhân – để lãnh đạo nhà nước và xã hội.
Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Điều này được khẳng định rõ trong Điều 4 Hiến pháp năm 2013, theo đó: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc.
Từ cơ sở đó, đặt ra yêu cầu Đảng phải đề ra quan điểm, đường lối, tăng cường kiểm tra, giám sát, phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân để lãnh đạo tổ chức Cuộc bầu cử. Đây không chỉ là thực hiện chức năng lãnh đạo của Đảng mà còn là thực hiện trách nhiệm chính trị trước Nhân dân.
Việc Đảng lãnh đạo công tác bầu cử không phải là sự “can thiệp” như các luận điệu xuyên tạc, mà là thực hiện vai trò lãnh đạo chính trị đối với toàn bộ hệ thống chính trị, nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra đúng pháp luật, thực sự là ngày hội của toàn dân, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của Nhân dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh, thực sự của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.
2. Sự lãnh đạo của Đảng bảo đảm tính dân chủ, chứ không làm hạn chế dân chủ trong bầu cử
Một trong những luận điệu thường thấy của các thế lực thù địch là cho rằng sự lãnh đạo của Đảng khiến bầu cử ở Việt Nam “thiếu cạnh tranh”, “không dân chủ”. Tuy nhiên, thực tiễn hoàn toàn cho thấy điều ngược lại.
Trước hết, bầu cử ở Việt Nam được tổ chức trên cơ sở các nguyên tắc dân chủ phổ quát: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Mọi công dân đủ điều kiện theo quy định của pháp luật đều có quyền ứng cử và bầu cử.
Theo quy định của pháp luật hiện hành, công tác chuẩn bị nhân sự ứng cử đại biểu Quốc hội được tiến hành theo một quy trình chặt chẽ, dân chủ, công khai và minh bạch thông qua quy trình hiệp thương do Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì, với sự tham gia của các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan và sự giám sát của cử tri.
Ngoài quyền trực tiếp bỏ phiếu bầu đại biểu, pháp luật Việt Nam còn quy định nhiều cơ chế để cử tri tham gia vào toàn bộ quá trình bầu cử, qua đó thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của mình. Nổi bật là các quyền:
(1) Tham gia nhận xét và tín nhiệm đối với người ứng cử;
(2) Giới thiệu và đề cử người ứng cử;
(3) Tự ứng cử;
(4) Giám sát hoạt động bầu cử;
(5) Tham gia các cuộc tiếp xúc cử tri, tìm hiểu thông tin về người ứng cử và chương trình hành động của họ.
Như vậy, trong chế độ bầu cử ở Việt Nam, quyền làm chủ của Nhân dân không chỉ thể hiện ở lá phiếu trong ngày bầu cử mà còn được thực hiện trong toàn bộ quá trình từ giới thiệu, đánh giá, giám sát đến lựa chọn người đại diện. Điều đó khẳng định bản chất dân chủ, công khai và minh bạch của chế độ bầu cử ở nước ta.
Sự lãnh đạo của Đảng không thay thế quyền lựa chọn của cử tri. Chính Nhân dân mới là chủ thể quyết định cuối cùng thông qua lá phiếu của mình. Thực tiễn qua nhiều nhiệm kỳ bầu cử cho thấy đã có nhiều trường hợp người được giới thiệu nhưng không trúng cử; đồng thời cũng có nhiều người ngoài Đảng được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội hoặc Hội đồng nhân dân.
3. Thực tiễn chứng minh vai trò lãnh đạo của Đảng là nhân tố bảo đảm thành công của các cuộc bầu cử
Kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 đến nay, Việt Nam đã tổ chức nhiều kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Các cuộc bầu cử luôn diễn ra trong không khí dân chủ, an toàn, đúng pháp luật và nhận được sự tham gia rộng rãi của cử tri.
Tỷ lệ cử tri đi bầu thường xuyên đạt mức rất cao, nhiều địa phương trong cả nước đạt trên 95%. Riêng tại tỉnh Quảng Ninh, Cuộc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, số lượng cử tri đi bầu cử đạt 99,95%. Điều này phản ánh niềm tin của nhân dân đối với chế độ chính trị và đối với vai trò lãnh đạo của Đảng.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, các cơ quan nhà nước được bầu ra ngày càng hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đội ngũ đại biểu ngày càng được nâng cao về chất lượng, trình độ, năng lực và bản lĩnh chính trị. Nhờ đó, đất nước đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội. Đến nay, quy mô GDP của Việt Nam đạt khoảng 514 tỷ USD, xếp thứ 32 trên thế giới; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD; Việt Nam đã bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Chỉ số phát triển con người (HDI) đạt 0,766, thuộc nhóm các nước có mức phát triển con người cao. Chỉ số hạnh phúc năm 2025 xếp 46/143 quốc gia.
Chính trị – xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được củng cố vững chắc; quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế không ngừng được mở rộng. Việt Nam hiện có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia và vùng lãnh thổ, thiết lập quan hệ đối tác chiến lược hoặc đối tác toàn diện với 38 quốc gia, trong đó có quan hệ đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện với cả 5 nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Những thành tựu đó tiếp tục khẳng định tính đúng đắn của đường lối lãnh đạo của Đảng và vai trò quan trọng của hệ thống chính trị được hình thành thông qua các cuộc bầu cử dân chủ.
4. Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần vào thành công của cuộc bầu cử
Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Trong bối cảnh đó, trách nhiệm của mỗi công dân trong việc xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Việc tham gia cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 không chỉ là hoạt động chính trị – pháp lý quan trọng mà còn là biểu hiện sinh động của quyền làm chủ của Nhân dân.
Vì vậy, mỗi công dân cần nhận thức đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình, tích cực tham gia bầu cử, lựa chọn những người thực sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín để đại diện cho nhân dân trong các cơ quan quyền lực nhà nước.
Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, quyền làm chủ của Nhân dân ngày càng được bảo đảm và phát huy. Công tác bầu cử chính là một trong những biểu hiện rõ nét của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
Có thể khẳng định rằng, vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác bầu cử không chỉ phù hợp với bản chất của chế độ chính trị ở Việt Nam mà còn là nhân tố bảo đảm để các cuộc bầu cử thực sự dân chủ, đúng pháp luật và vì lợi ích của Nhân dân. Mọi luận điệu xuyên tạc, phủ nhận vai trò đó đều đi ngược lại thực tiễn lịch sử và bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Việc kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, đồng thời phát huy quyền làm chủ của Nhân dân chính là góp phần quan trọng bảo đảm cho cuộc bầu cử thành công tốt đẹp, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa./.
Phạm Hữu Kiên
