Lịch sử của mỗi dân tộc luôn có những cột mốc làm thay đổi vận mệnh của cả một đất nước. Với dân tộc Việt Nam, ngày 05/6/1911 chính là một ngày như thế. Cách đây hơn một thế kỷ, từ bến Cảng Nhà Rồng lịch sử, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã bước xuống con tàu Amiral Latouche Tréville, bắt đầu cuộc hành trình bôn ba vạn dặm tìm đường cứu nước. Đó không chỉ là bước chân dấn thân của một cá nhân, mà là điểm khởi đầu cho một khát vọng vĩ đại: khát vọng độc lập, tự do, phồn vinh và hạnh phúc cho dân tộc Việt Nam. Hành trình vạn dặm khởi đầu từ bến cảng lịch sử ấy không chỉ thay đổi số phận của một quốc gia mà còn để lại những bài học vô giá, soi sáng con đường hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Từ điểm xuất phát của hành trình tìm đường cứu nước, dân tộc Việt Nam đã đi qua những trang sử vẻ vang của cuộc đấu tranh giành lại độc lập, tự do và toàn vẹn lãnh thổ. Để giờ đây, bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, khát vọng từ Bến cảng Nhà Rồng năm xưa vẫn vẹn nguyên giá trị, nhưng mang một tầm vóc và sứ mệnh mới. Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, phấn đấu đưa nước ta trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Đây không chỉ là sự kế thừa tâm nguyện cháy bỏng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại khi Người ra đi tìm đường cứu nước mà còn là lời hiệu triệu toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đồng lòng bứt phá biến khát vọng của thế hệ cha anh và ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh thành hiện thực sinh động.
Nhìn lại sự kiện ngày 05/6/1911, bài học đầu tiên và cốt lõi nhất từ hành trình của Hồ Chí Minh chính là bài học về tầm nhìn thời đại và tư duy đột phá gắn liền với lòng yêu nước nồng nàn. Giữa bối cảnh nước mất nhà tan, khi các phong trào yêu nước đương thời đều lâm vào bế tắc, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã nuôi dưỡng một ý chí mãnh liệt: tìm ra con đường giành lại độc lập cho Tổ quốc, tự do cho đồng bào. Khát vọng ấy không dừng lại ở lời nói mà biến thành hành động dấn thân đầy quả cảm. Quyết định hướng sang phương Tây của Bác thể hiện một nhãn quan chính thức vượt trước thời đại. Người không đi tìm những gì có sẵn, mà dấn thân vào thực tiễn để tìm kiếm bản chất của sự phát triển, tìm kiếm con đường đúng đắn nhất cho dân tộc. Khát vọng này mang tính vượt thời gian vì nó đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Người không đi tìm vinh hoa cho bản thân hay một nhóm lợi ích, mà đi tìm chiếc chìa khóa giải phóng cho cả một dân tộc. Trong bối cảnh hiện nay, khát vọng này cần được chuyển hóa thành mục tiêu: đưa Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, nơi mà mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển một cách công bằng.
Bài học thứ hai là tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo và tinh thần không đi theo lối mòn. Khác với các bậc tiền bối như Phan Bội Châu hướng về phương Đông (Nhật Bản) hay Phan Châu Trinh cầu xin thực dân Pháp rủ lòng thương, Nguyễn Tất Thành đã có một quyết định hoàn toàn khác biệt: đi sang phương Tây – nơi phát khởi của những tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái và cũng chính là nơi đặt sào huyệt của kẻ thù để tìm hiểu bản chất. Với lòng yêu nước nồng nàn và tầm nhìn thời đại, Người đã chọn một lối đi riêng biệt để tìm kiếm chân lý tự do. Bước chân định mệnh ấy đã thay đổi hoàn toàn vận mệnh của cả một dân tộc. Sự dũng cảm từ bỏ những tư duy cũ kỹ, lỗi thời để tìm kiếm một hướng đi mới phù hợp với thực tiễn là bài học quý báu cho công cuộc đổi mới hiện nay. Bài học ấy vẫn vẹn nguyên giá trị trong kỷ nguyên số và xu thế toàn cầu hóa. Đứng trước cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nếu chúng ta chỉ tư duy theo lối mòn, bằng lòng với những gì đang có, mà không dám dấn thân, không dám nghĩ lớn, không dám hành động chúng ta sẽ tự kéo lùi sự phát triển của cơ quan, đơn vị mình. Khát vọng phồn vinh đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, chủ động đón đầu các xu hướng khoa học – công nghệ tiên tiến để giải quyết các bài toán thực tiễn của thời đại mới.
Bài học thứ ba là chủ động hội nhập quốc tế và tiếp thu tinh hoa nhân loại một cách có chọn lọc. Suốt 30 năm bôn ba qua nhiều châu lục, Người thanh niên ấy đã hòa mình vào cuộc sống của giai cấp lao động thế giới, nghiên cứu kỹ lưỡng các cuộc cách mạng lớn như Cách mạng Mỹ, Cách mạng Pháp và Cách mạng Tháng Mười Nga. Từ đó, Người đã lựa chọn chủ nghĩa Mác – Lênin làm kim chỉ nam. Bài học hội nhập này mang tính thời sự sâu sắc khi Việt Nam đang tham gia sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu. Chúng ta cần chủ động mở rộng quan hệ đối ngoại, tiếp thu khoa học công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản trị hiện đại, nhưng phải giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ.
Cuối cùng là bài học về ý chí kiên cường, chấp nhận gian khổ để theo đuổi mục tiêu đến cùng. Người rời Bến cảng Nhà Rồng với hai bàn tay trắng nhưng với niềm khát khao cháy bỏng giải phóng dân tộc. Để có tấm vé trên con tàu Đô đốc Latouche-Tréville, Nguyễn Tất Thành đã chấp nhận làm bồi bàn, chịu đựng cuộc sống lao động cực nhọc bằng chính đôi bàn tay trắng. Nghịch cảnh không làm người lùi bước mà càng rèn giũa thêm ý chí gang thép. Và hôm nay, con đường phát triển đất nước hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 chắc chắn sẽ gặp không ít lực cản và thách thức. Nếu không có ý chí kiên định, tinh thần tự lực cánh sinh và sự bền bỉ của toàn dân tộc, chúng ta không thể vượt qua những “bẫy thu nhập trung bình” hay biến động thế giới.
Vận dụng những bài học lịch sử này, để biến khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, vững bước trên con đường xã hội chủ nghĩa, cần triển khai đồng bộ các giải pháp cụ thể sau:
Một là, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tự học, tự nâng cao năng lực: Học tập tinh thần tự học vạn dặm của Bác, mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cần chủ động, tích cực học tập, nghiên cứu để làm chủ công nghệ, nâng cao trình độ chuyên môn. Mỗi vị trí việc làm là nơi của đổi mới sáng tạo, công hiến, là nơi mỗi cá nhân luôn trăn trở tìm ra giải pháp tối ưu hóa công việc, nâng cao năng suất và chất lượng phục vụ.
Hai là, đẩy mạnh cải cách, xóa bỏ tư duy bảo thủ, trì trệ: Khát vọng phồn vinh không có chỗ cho sự an phận. Chúng ta cần quyết liệt rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà, ứng dụng triệt để chuyển đổi số vào quản lý và vận hành. Sự bứt phá của cả nước phải được tích tụ từ chính sự chuyển biến tích cực, năng động và hiệu quả của từng cơ quan, đơn vị cơ sở.
Ba là, phát huy tinh thần đoàn kết và phụng sự nhân dân: Mọi thành quả của sự phồn vinh phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là hạnh phúc của nhân dân. Do đó, trong mọi hoạt động chuyên môn, chúng ta phải lấy sự hài lòng của người dân, của doanh nghiệp làm thước đo chính xác nhất cho hiệu quả công việc, luôn đặt lợi ích tập thể và quốc gia lên trên lợi ích cá nhân.
Hành trình từ bến Cảng Nhà Rồng năm xưa chính là điểm tựa tinh thần vững chắc cho chúng ta hôm nay. Thế hệ của Bác và các bậc tiền bối đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh giành độc lập, tự do. Giờ đây, sứ mệnh đưa con tàu Việt Nam rẽ sóng vươn ra biển lớn, khẳng định vị thế trên trường quốc tế thuộc về trách nhiệm của thế hệ chúng ta. Kỷ niệm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước là dịp để chúng ta tự soi lại mình, tiếp thêm ngọn lửa nhiệt huyết để hành động quyết liệt hơn biến khát vọng của thế hệ cha anh và ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh thành hiện thực sinh động./.
Trần Thị Thu Trang, Khoa Nhà nước và Pháp luật
