Ngày 30/4/1975 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một mốc son chói lọi của thế kỷ XX. Đại thắng mùa Xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc: kỷ nguyên độc lập, thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Thắng lợi vĩ đại ấy là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố: sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam; đường lối chiến tranh nhân dân đúng đắn, sáng tạo; sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; sự ủng hộ to lớn của bạn bè quốc tế; ý chí chiến đấu kiên cường của quân và dân cả nước. Trong đó, nổi bật lên là một giá trị tinh thần có ý nghĩa trường tồn: khí phách Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh – khí phách của một dân tộc yêu chuộng hòa bình nhưng không bao giờ khuất phục trước xâm lăng, áp bức.
Nửa thế kỷ đã trôi qua, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Nhìn lại khí phách Đại thắng mùa Xuân 1975 không chỉ để tri ân lịch sử, mà còn để khơi dậy niềm tin, ý chí và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
- Ý chí quyết thắng – Nhân tố tinh thần làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975
Trong chiến tranh cách mạng, sức mạnh vật chất là điều kiện cần, nhưng sức mạnh tinh thần mới là yếu tố quyết định thắng lợi cuối cùng. Đối với Chiến dịch Hồ Chí Minh, “ý chí quyết thắng” chính là nhân tố tinh thần đặc biệt, hội tụ bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng thống nhất non sông của toàn dân tộc.
Sau hơn hai mươi năm trường kỳ kháng chiến, khát vọng lớn nhất của nhân dân Việt Nam là chấm dứt chia cắt, đưa đất nước trở về một mối. Chính khát vọng thiêng liêng ấy đã hun đúc nên ý chí chiến đấu kiên cường, không chấp nhận lùi bước trước bất cứ hy sinh nào.
Tinh thần đó được thể hiện tập trung trong mệnh lệnh lịch sử của Bộ Chính trị: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng giờ, từng phút; xốc tới mặt trận; giải phóng miền Nam; quyết thắng và toàn thắng”. Mệnh lệnh ấy không chỉ là chỉ đạo quân sự, mà còn phản ánh tầm nhìn chiến lược, sự lãnh đạo tài tình của Đảng và niềm tin tuyệt đối vào thắng lợi tất yếu của cách mạng.
“Ý chí quyết thắng” trong mùa Xuân năm 1975 thể hiện trên ba phương diện nổi bật.
Thứ nhất, ý chí vượt qua mọi thử thách, gian nan. Trong điều kiện chiến tranh khốc liệt, quân và dân ta vẫn chủ động lựa chọn trận quyết thắng chiến lược cuối cùng với quyết tâm giành thắng lợi trong thời gian ngắn nhất. Đó là biểu hiện sinh động của bản lĩnh dân tộc, của “ý chí quyết thắng”. Chính ý chí ấy đã tạo nên sức mạnh vô song, giúp quân và dân ta vượt qua mọi hy sinh, gian khổ; biến những điều tưởng chừng không thể thành hiện thực; đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ đi đến thắng lợi hoàn toàn trong thời gian ngắn nhất, với tổn thất thấp nhất.
Thứ hai, ý chí thống nhất giữa ý Đảng và lòng dân. “Ý chí quyết thắng” khi ấy là sự thống nhất giữa ý Đảng với lòng dân, giữa khát vọng hòa bình với tinh thần chiến đấu đến cùng vì độc lập dân tộc. Lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, ý chí của toàn dân tộc được quy tụ cao độ thành sức mạnh tổng hợp, tạo nên thế trận chính trị – quân sự chưa từng có, làm nên đại thắng hoàn toàn, thống nhất đất nước – một trong những mốc son chói lọi nhất của lịch sử dân tộc Việt Nam.
Thứ ba, ý chí hành động quyết liệt. Tinh thần quyết thắng không dừng ở quyết tâm mà được chuyển hóa thành hành động thần tốc, táo bạo, chính xác, tạo nên thắng lợi nhanh gọn mang tầm vóc thời đại. Thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa Xuân 1975 vì vậy không chỉ là chiến thắng của vũ khí và nghệ thuật tác chiến mà sâu xa hơn là chiến thắng của bản lĩnh, của trí tuệ, của niềm tin Việt Nam và hơn hết là thắng lợi của ý chí Việt Nam.
- Từ ý chí quyết thắng thắng đến ý chí phát triển trong thời bình
Nếu trong chiến tranh, “ý chí quyết thắng” giúp dân tộc giành độc lập và thống nhất, thì trong thời bình hôm nay, tinh thần ấy cần được chuyển hóa thành ý chí phát triển quốc gia – ý chí kiến tạo trong hòa bình.
Đất nước hiện nay đang đứng trước những thách thức lớn, đó là: cạnh tranh chiến lược quốc tế gia tăng; cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ; chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, bao trùm mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng; nguy cơ tụt hậu vẫn hiện hữu; nguồn lực phát triển còn hạn chế; chất lượng nguồn nhân lực giữa các vùng, miền chưa đồng đều; nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình vẫn còn hiện hữu.
Trong bối cảnh đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh: “Khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; phát huy sức mạnh văn hóa, con người thành nguồn lực nội sinh và động lực mạnh mẽ cho sự phát triển” [1].
Điều đó cho thấy tinh thần “quyết thắng” của năm 1975 đã được nâng lên tầm cao mới, không còn là quyết thắng trên chiến trường quân sự mà là quyết thắng trên mặt trận phát triển vì sự tiến bộ xã hội. Đó là quyết thắng với tụt hậu; quyết thắng với trì trệ; quyết thắng với tư duy bảo thủ; quyết thắng với những lực cản làm chậm bước tiến của đất nước.
Đó chính là sự tiếp nối của “ý chí quyết thắng” trong thời đại mới. Nếu trước đây mục tiêu lớn nhất là giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, non sông thu về một mối, thì ngày nay mục tiêu hướng tới là xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh vào giữa thế kỷ XXI. Như vậy, từ “ý chí quyết thắng” đã hình thành “ý chí phát triển, khát vọng hùng cường của dân tộc Việt Nam”. Sự chuyển hóa này được thể hiện rõ nét trên một số phương diện chủ yếu sau:
Thứ nhất, khơi dậy khát vọng phát triển từ giá trị lịch sử
Lịch sử đã chứng minh, khi khát vọng dân tộc gặp được ý chí chính trị đúng đắn, Việt Nam có thể tạo nên những kỳ tích. Đại thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa Xuân 1975 là lời nhắc nhở sâu sắc rằng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, khi dân tộc có chung ý chí và hành động thống nhất, Việt Nam luôn có thể vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Ngày nay, khát vọng ấy được cụ thể hóa bằng mục tiêu xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới. Văn kiện Đại hội XIV xác định rõ: “Xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển”. Điều đó cho thấy tinh thần “ý chí quyết thắng” trong thời đại mới cần được chuyển hóa thành khát vọng phát triển kinh tế mạnh mẽ hơn.
Từ một quốc gia bị chiến tranh tàn phá nặng nề, Việt Nam hôm nay đang hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao trong những thập niên tới.
Thứ hai, khát vọng đổi mới tư duy phát triển
Tinh thần quyết thắng hôm nay là dám từ bỏ cách nghĩ cũ để đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, sáng tạo và phát triển xanh. Thực tiễn phát triển đất nước giai đoạn 2020 – 2025 là minh chứng cho sức sống của ý chí và khát vọng ấy.
Giai đoạn 2020 – 2025 là giai đoạn đầy biến động của thế giới với đại dịch, suy thoái kinh tế, xung đột địa chính trị và bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn duy trì được ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và giữ vững đà tăng trưởng.
Tăng trưởng kinh tế của nước ta giai đoạn 2021 – 2025 đạt bình quân khoảng 6,2%/năm, thuộc nhóm nước tăng trưởng cao của khu vực và thế giới. Đặc biệt, tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 8,02%, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên từ năm 2026 và các năm tiếp theo. Quy mô GDP năm 2025 đạt trên 514 tỷ USD, gấp 1,48 lần so với năm 2020, xếp thứ 32 trên thế giới; GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao, được nhiều tổ chức quốc tế uy tín đánh giá cao [1]. Cùng với đó, tỷ lệ nghèo theo chuẩn quốc tế đã giảm xuống dưới 1%, còn tỷ lệ nghèo đa chiều đến năm 2024 chỉ khoảng 4,1% (OECD, 2025) [2].
Những kết quả trên cho thấy, trong thời bình, tinh thần “quyết thắng” không mất đi mà đang được tiếp nối bằng ý chí vượt khó, bản lĩnh đổi mới, khát vọng vươn lên và niềm tin vào tương lai dân tộc.
Thứ ba, khát vọng nâng tầm vị thế quốc gia
Không chỉ phát triển trong nước, Việt Nam còn hướng tới vị thế cao hơn trong khu vực và trên trường quốc tế bằng nội lực dân tộc. Việt Nam đã tham gia và thực thi nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Nổi bật là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP); Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA); Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh (UKVFTA); đồng thời không ngừng mở rộng và nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện với các quốc gia và tổ chức quốc tế lớn.
Tính đến cuối tháng 1 năm 2026, Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với 15 đối tác, bao gồm 14 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU), qua đó góp phần nâng cao vị thế, uy tín và vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế.
- Ý nghĩa đối với đội ngũ cán bộ trong giai đoạn mới
Muốn hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, nhân tố quyết định vẫn là con người, trước hết là đội ngũ cán bộ, đảng viên. Trong giai đoạn mới, phát huy khí phách Đại thắng mùa Xuân 1975 cần được thể hiện bằng bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần đổi mới sáng tạo, ý thức trách nhiệm cao và khát vọng cống hiến vì nhân dân, vì Tổ quốc.
Mỗi cán bộ, đảng viên hôm nay không đứng trên chiến hào năm xưa, nhưng đang đứng trên mặt trận xây dựng và phát triển đất nước. Vì vậy, cần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, tham nhũng, lãng phí; tận tâm phục vụ nhân dân.
Đối với trường chính trị, việc giáo dục truyền thống cách mạng, bồi dưỡng lý tưởng, nâng cao năng lực tư duy chiến lược, năng lực lãnh đạo và quản trị hiện đại cho đội ngũ cán bộ cơ sở càng có ý nghĩa quan trọng. Đây chính là góp phần chuyển hóa giá trị lịch sử thành động lực phát triển trong hiện tại và tương lai.
- Kết luận
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng khí phách Đại thắng mùa Xuân 1975 vẫn luôn tỏa sáng trong lịch sử dân tộc như biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Giá trị lớn lao mà chiến thắng ấy để lại không chỉ là non sông thu về một mối, mà còn là bài học sâu sắc về ý chí, niềm tin, bản lĩnh và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, khí phách ấy cần tiếp tục được khơi dậy mạnh mẽ, chuyển hóa thành khát vọng vươn lên, tư duy đổi mới, quyết tâm hành động và trách nhiệm cống hiến của mỗi người Việt Nam. Đó chính là con đường để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc vào giữa thế kỷ XXI.
Phạm Khánh Phương, Phòng QLĐT&NCKH
